kafa jutro buđenje zdravlje

Da li ste znali da postoji svjetski dan kafe? Širom svijeta se proslavlja 29. septembra, dok ga u Japanu proslavljaju tek 1. oktobra. Kafa je napitak bez kojeg mnogi ljudi ne mogu zamisliti svoje jutro. Kakva god kafa bila i kojoj god generaciji pripadali, svakodnevno skoro svi uživamo u njenom okusu i aromi.

Neizostavan je dio druženja, poslovnih sastanaka, pregovora, razgovora i zavođenja. Pijemo je i onda kada radimo i onda kada se opuštamo, kod kuće ili na poslu.

Međunarodni dan kafe obilježava se s ciljem promovisanja ovog omiljenog napitka velikog broja ljudi, ali i s ciljem podizanja svijesti o tome da je nužno osigurati održanje cijelog procesa proizvodnje, od uzgoja na plantaži do šolje svježe skuhane kafe.

Vrste kafe

U prirodi postoji veliki broj vrsta i podvrsta biljke kafe, ali se za pravljenje istoimenog napitka najviše uzgajaju dvije vrste: arabika (Coffea arabica) i robusta (Coffea canephora). Uzgoj arabike dominira na svjetskim plantažama kafe i ona obuhvata 75-80 odsto ukupne svjetske proizvodnje. Može se reći da ostatak proizvodnje, a to je 20 do 25 odsto, otpada na robustu.

vrste kafeArabika

Smatra se da kafa arabika vodi porijeklo iz jugozapadnih planinskih predjela Etiopije. Vjeruje se da je to bila i prva vrsta kafe koju su ljudi počeli da uzgajaju prije više od 1.000 godina. Ova vrsta kafe najbolje uspijeva na višim planinskim predjelima, na nadmorskoj visini od 1.300 do 1.500 metara, i to na područjima u kojima se temperatura vazduha kreće od 15 do 24 stepena, ali može da podnese i oštrije uslove.

Da bi stabljika arabike u potpunosti sazrela potrebno je da prođe oko sedam godina. Tokom tog perioda, stablo se više puta siječe i skraćuje, tako da se pušta da naraste do pet metara. Stablo arabike mnogo je osjetljivije na klimatske promjene i upotrebu pesticida od stabla robuste.

Ipak, plantaže arabike mogu se naći u različitim prirodnim i visinskim uslovima. Tako ih, na primjer, ima na nadmorskoj visini novoa mora, ali i na planinskim predjelima na 2.800 metara visine. Klimatski faktori mogu umnogome da utiču na sazrijevanje ploda i njegovo ubiranje. Zbog povoljne klime na ostrvu Java plodovi arabike mogu se ubirati tokom čitave godine, dok je u Brazilu to moguće samo jedanput godišnje, i to u zimskom periodu.

Svaka bobica ploda arabike sadrži u sebi dvije polutke zrna kafe, a ponekad se u plodu nalazi i više zrna kafe. U zavisnosti od kvaliteta i prorodnih uslova, jedna stabljika biljke arabika može da donese od pola kilograma do pet kilograma zrna kafe.

Osim u svojoj postojbini Etiopiji, arabika se danas uzgaja u Latinskoj Americi, dijelovima Afrike, na jugoistoku Azije, u Kini i na Karipskim ostrvima.

Robusta

Ova vrsta kafe potiče iz centralnog dijela Afrike i zapadnog dijela podsaharske oblasti. Stabljika robuste može da dostigne visinu i do 10 metara. Da bi bobice u kojima su zrna kafe sazrele, potrebno je 10-11 mjeseci. Robusta je mnogo otpornija na spoljne uslove od arabike, a takođe i na upotrebu pesticida.

Smatra se da oko 25 odsto svjetske proizvodnje kafe odlazi na robustu. Robusta nije bila priznata kao vrsta kafe sve do 1897. godine. Iz Etiopije i centralnog dijela Afrike francuski kolonisti prenijeli su ovu biljku u Francusku Polineziju, Borneo, Kostariku, Nikaragvu, Jamajku i na Male Antile.

Robusta je za uzgajanje pogodnija od arabike, ali se smatra kafom slabijeg kvaliteta u odnosu na arabiku. Danas se robusta najviše izvozi iz Vijetnama, koji je postao vodeći proizvođač ove vrste kafe u svijetu, iako je ukupno gledano Brazil najveći svjetski proizvođač kafe, ali 80 odsto brazilskog izvoza kafe čini arabika.

Razlike

Arabika i robusta razlikuju se kako po rasprostranjenosti, tako i po nekim bitnim svojstvima. Osnovna razlika je u okusu. Arabika sadrži 1,5 odsto kofeina, dok je robusta gotovo duplo jača po sadržaju kofeina i ima 2,7 odsto ovog sastojka.

Osim toga, robusta je mnogo otpornija na pesticide i klimatske uslove i generalno je jednostavnija za gajenje. Po izgledu stablo robuste može da izraste dosta više od arabike, pa su i prinosti sa njenih stabljika veći. Robusta ima snažniji i jači okus, koji se može nazvati i oporim i pomalo gorkičastim.

S druge strane, kafa arabika ima bogatiji, prefinjeniniji okus i manju kiselost zrna, zbog čega se smatra superiornijom i kvalitetnijom vrstom kafe. Proizvođači kafe vrlo često prave mješavine u kojima u različitom procentu ima i jedne i druge vrste kafe.

To se posebno odnosi na espresso kafe u Italiji, koji u arabiku dodaju robustu zbog njenog pomalo zemljanog okusa i jačine. Osim toga, espresso mješavina koja u sebi sadrži robustu pravi bolju kremu (pjenu), koja se smatra neizostavnim dijelom svakog dobrog espressa.

kafa jutro zrno šolja zdravljeRaspitali smo se koje su to dobre i loše strane ispijanja kafe, pa pogledajte spisak u nastavku.

Dobre strane svakodnevnog ispijanja kafe su da:

Kafa poboljšava vaše fizičke performanse

Sat vremena prije treninga popijte šolju crne kafe i poboljšanje će biti oko 11-12 odsto. Jer kofein podiže nivo adrenalina u vašem tijelu.

Pomaže vam da brže smršate

Kafa sadrži magnezijum i kalijum, koji pomažu ljudskom tijelu da koristi insulin, reguliše nivo šećera u krvi i smanjuje želju za slatkišima i grickalicama.

Pomaže da sagorite višak masnoće

Kofein pomaže u razbijanju tjelesnih masnoća i koristi ih kao gorivo za trening.

Smanjuje rizik od prijevremene smrti

Istraživanja su pokazala da oni koji piju barem jednu šolju kafe dnevno imaju manje šanse za prijevremenu smrt od onih koji kafu ne piju nikako.

soljica kafeKafa smanjuje rizik od dobijanja raka

Istraživanja su pokazala je da kafa može smanjiti rizik od razvoja karcinoma prostate kod muškaraca za 20%, a karcinom endometrijuma kod žena za 25 odsto. Ljudi u testnoj grupi pili su četiri šoljice kafe dnevno. Kofein takođe može spriječiti razvoj karcinoma bazalnih ćelija, najčešćeg tipa karcinoma kože.

Smanjuje rizik od moždanog udara i dobijanja Parkinsonove bolesti

Umjerena potrošnja kafe (2-4 šolje dnevno) povezana je sa smanjenjem rizika od dobijanja moždanog udara i dobijanja Parkinsonove bolesti za 25 odsto.

Štiti vaše tijelo

Kafa sadrži puno antioksidanata, koji rade kao mali ratnici koji se bore i štite od slobodnih radikala unutar vašeg tijela.

Smanjuje rizik od Dijabetesa tipa 2

Kofein smanjuje vašu osjetljivost na insulin i ugrožava toleranciju na glukozu, pa smanjuje rizik od Dijabetesa tipa 2.

Kafa štiti vaš mozak

Visok nivo kofeina u vašoj krvi smanjuje rizik od Alchajmerove bolesti. Takođe smanjuje i rizik od demencije.

Kafa poboljšava vaše raspoloženje, pomaže u borbi protiv depresije i smanjuje rizik od samoubistva

Kofein stimuliše centralni nervni sistem i povećava proizvodnju neurotransmitera poput serotonina, dopamina i noradrenalina, koji podižu vaše raspoloženje. Dvije šoljice kafe dnevno sprečavaju rizik od samoubistva za 50 odsto.

uzivanje u kafiLoše strane svakodnevnog ispijanja kafe su:

Loš kvalitet kafe može biti toksičan

Ako kupite kafu lošijeg kvaliteta, tipa onu koja je napravljena od zrna koja su zagorjela ili ostala neočišćena, to vam može prouzrokovati glavobolju, bolest ili loš osjećaj uopšte. Zato uložite u kafu i kupite onu kvalitetniju, nećete se pokajati.

Kafa vas može ubiti

Da, ako pijete preveliku količinu kafe dnevno. Naučnici kažu da je smrtonosna doza 23 litre kafe u kratkom roku. U suštini, tolika količina bilo koje tečnosti, pa i vode, unesena u kratkom roku bi bila smrtonosna. Zar ne?

Kafa može izazvati nesanicu i uznemirenost

Ovdje je takođe u pitanju količina kofeina unesena u jednom danu. Prosječna maksimalna preporučena količina je do 4 šoljice kafe dnevno, ili 400 mg kofeina.

Ako ste trudni nemojte piti više od jedne šoljice kafe dnevno

Da, i za to postoje različita vjerovanja, ali riječ je o tome da će kofein doći do fetusa, a vaša beba je veoma osjetljiva na kofein što bi dovelo do komplikacija. Zato, ako baš volite kafu, smanjite unos na jednu šoljicu dnevno.

Ako imate visok holesterol, birajte filtriranu kafu

Zrna kafe sadrže cafestol i kahweol, dva sastojka koja se podižu nivo LDL holesterola. Filtriranje kafe zamjenjuje većinu LDL-a, ali cafestol i kahweol nalaze se u kafi koja nije filtrirana.

kafa dan jutro filter

Srećan Vam Svjetski dan kafe uz šoljicu vašeg omiljenog napitka!

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

*
*

2 × 1 =